بخش اول

کدخبر: 693

در این مصاحبه نگاهی به زندگی این اندیشمند بزرگ اسلامی داشته ایم و سپس به بررسی جایگاه مبانی فکری ایشان و چگونگی سیر مطالعاتی بینش مطهر پرداخته ایم که بخش نخست از این گفت و گو را در ادامه میخوانیم.

هم زمان با بزرگداشت استاد بزرگ تعلیم و تربیت، شهید مرتضی مطهری سرویس فرهنگی قزوین خبر گفت و گویی اختصاصی داشت با احسان کریمیانها، معاونت آموزش بینش  مطهر استان و پژوهشگر و مبلغ حوزه علمیه.

در این مصاحبه نگاهی به زندگی این اندیشمند بزرگ اسلامی داشته ایم و سپس به بررسی جایگاه مبانی فکری ایشان و چگونگی سیر مطالعاتی بینش مطهر پرداخته ایم که بخش نخست از این گفت و گو را در ادامه میخوانیم:

 

وجود پدر و روح پژوهشگر؛ عوامل رشد رفتاری شهید

مفاخر ملی هر کشوری به عنوان ستاره های درخشان فرهنگ آن کشور محسوب می شوند که استاد مطهری را می توان یکی از آن گنج و ذخایر دانست چرا که رشد و سیر تکاملی را در بررسی زندگی ایشان می توان شاهد بود.

شهید مطهری در خانواده مذهبی، شهره و روحانی متولد شد که به نقل از مادر از همان دوران کودکی تفاوت هایی با هم سالان خود داشت، برای نمونه از همان سال های اولیه شوق عجیبی به پوشیدن لباس روحانیت پدر داشت تا آنجا که در نوجوانی کشف تمام مجهولات خود را در حضور در حوزه یافت و علی رغم خفقان سیاسی حاکم در دوران رضاشاه گرایش بسیاری به حوزه پیدا کرد.

وجود یک پدر روحانی و فاخر را می توان نخستین باب رشد و کمال ایشان دانست و در مرحله بعد روح پژوهشگر ذاتی وی بود که موجب سیر تکاملی ایشان شد.

 

فلسفه؛ شاخص ترین حوزه کتاب های استاد

استاد مطهری به دنبال سیراب شدن عطش دانستن خود قدم به حوزه علمیه گذاشت و پس از گذراندن دروس مقدماتی، فلسفه را به عنوان شاخصه ی اصلی مطالعاتی خود برگزید که البته کمی دقت در ذکر اسامی خاص در کتب ایشان، نمایان کننده خط فکری وی می باشد.

استاد در دوران مقدمات حوزه با شخصیتی به نام "آقا میرزا شهیدی رضوی" آشنا شد که از ایشان به عنوان روح قدسی و الهی یاد می کرد و بهره های بسیاری ازاین استاد عالی مقام برد که البته شهید مطهری در حوزه های گوناگون، اساتید مختلفی داشت که من جمله در معنویات و عبادت از پدر، در اخلاق وعرفان از میرزا شهیدی رضوی، در نهج البلاغه از محضر حاج میرزا علی آقای شیرازی، در تلفیق علم و عمل از سید محمدعلی خوانساری، در فلسفه از حضور گران بهای علامه طباطبایی، در فقه و اصول از آیت الله بروجردی، در مکتب استدلال و حکمت از امام خمینی (ره) و در نهایت در حوزه سبک اندیشه اسلامی از اقبال لاهوری خوشه چینی کرده و بهره برد.

این استاد فلسفه و معرفت جدیت و پشتکار فراوانی در کسب علم داشت تا آنجا که هوش و ذکاوت ایشان زبان زد اساتید وی بود.

با توجه به اینکه کمتر متفکر شیعی یافت می شود که کتاب هایش به کشورهای خارجی هم فرستاده شده باشد؛ چندین علت را می توان برای موفقیت شهید مطهری نام برد.

آشنایی ایشان با تمام زوایای اسلامی را می توان نخستین علت موفقیت های ایشان دانست؛ استاد گوهر شناس ماهری بود که سپس به جست و جوی گنج رفت.

کنجکاوی و تیزبینی ایشان را میتوان دومین علت از علل رشد و درخشش ایشان در میان سایر اندیشمندان دانست چراکه مرغ اندیشه شان همواره در افق دور دست پرواز می کرد.

یکی دیگر از زمینه های رشد ایشان مبحث اولیت به فوریت بود، بدین معنا که شناخت اولویت های جامعه کافی نبوده بلکه می بایست اولویت های فوری را شناسایی کرد؛ بنابراین ایشان همواره به شبهات جوان ها پرداخته و چالش های روز را بررسی می کرد؛ برای نمونه می توان به سال 1331 اشاره کرد که استاد به دنبال مشکل اقتصادی از قم به تهران مهاجرت کرد و در آن جا با شناسایی دغدغه های روز جامعه به مباحثی چون حجاب، مارکسیسم، مادی گرایی، کمونیسم  و سکولاریسم پرداخت.

امروز مصداق اولویت فوریت را می توان در کلام رهبری یافت، آنگونه که با انتخاب عنوان سال 94 اولیت همدلی را بر هم زبانی گوشزد کردند.

آخرین علت موفقیت های استاد را می توان رصد نقاط کور اندیشه از سوی ایشان خواند؛ چراکه مغاطلات و تهاجمات فکری همواره ازسمت همین نقاط کور صورت می گیرد که تنها یک فرد تیزبین و نکته سنج توانایی تشخیص این نقاط و پاسخگویی به آن را دارد.

باید توجه داشت که نویسنده های بسیاری هم عصر استاد مطهری بوده که اتفاقا از محبوبیت خاصی میان جوانان برخوردار بودند اما چیزی که باعث ماندگاری کتاب های ایشان و قرارگیری اندیشه های وی به عنوان مبنای فکری اسلامی شد، بیان صریح ایدئولوژی اسلامی بدون گرایش به خط فکری خاصی بود چرا که ایشان همواره بی طرفانه و بی غرض به رفع شبهات می پرداخت و همین امر زمینه ای برای جذب مخاطب بود.

کمک گیری از قوه استدلال و درگیر کردن مخاطب با یک نظام فکری منسجم که برآمده ار اسلام است، از جمله ویژگی های آثار شهید مطهری محسوب می شود.

یکی دیگر از ویژگی های کتب ایشان، جذب مخاطب از طریق محتوا می باشد؛ بسیاری از نویسندگان بیان خوبی دارند اما محتواب خوبی ارائه نمی دهند، این در حالی است که استاد مطهری مفاهیم ارزنده خود را در ظرف و بیانی ساده به مخاطب ارائه می دهد.

 

"اصول فلسفه در روش رئالیسم"؛ آغازی برای مسلح شدن

پس از داستان راستان به عنوان اولین کتاب منتشر شده از سوی ایشان که تقدیم پدر شد، نخستین کتاب علمی استاد با عنوان "اصول فلسفه در روش رئالیسم" در سال 1332 به عنوان حاصل جلسات ایشان با شخصیت هایی چون شهید بهشتی انتشار یافت.

این کتاب را می توان آغازی برای مسلح شدن به سلاح قلم دانست؛ کتابی که به شرح و تفسیر بیانات فلسفی علامه طباطبایی می پردازد.

تمام آثار ایشان از یک جنبه جدید استدلالی برخوردار است که امروز نزدیک به 100 اثر از این استاد گران مایه منتشر شده.

شهید مطهری با استقبال از شبهه به طرح دغدغه های روز جامعه می پرداخت واین در حالی است که امروز شاهد جریان داشتن همان مبانی در جامعه هستیم که مادی گرایی نمونه قابل لمس آن می باشد.

پس از گذشت سال ها از بیان نظرات این استاد فقیه عملا مراکزی برای سازمان دهی تفکرات و نظرات شهید مطهری ایجاد شده که به ایجاد سیرهای مطالعاتی برای بیان مبانی فکری استاد می پردازند.

موسسه بینش مطهر را می توان یکی از آن مراکز خواند که ...

 

ادامه دارد...

 

انتهای پیام/

ارسال نظرات

آخرین اخبار