رضا خامکی

کدخبر: 138

در واقع نوع پوشش زنانه و در حوزه بررسی پوشش چکمه‌های زمستانه (بوت) نوعی جذابیت خاص در ترکیب بدنی زنانه ایجاد می‌کند که کشش نگاه مردانه را جذب خواهد کرد.

سرویس اجتماعی قزوین خبر؛ چَکمه گونه‌ای پای‌افزار است که معمولاً هم پا و هم قوزک پا را می‌پوشاند. برخی چکمه‌ها تا زانو و گاه تا بالای ران را هم می‌پوشانند. پاشنه چکمه‌ها معمولاً به گونه‌ای ساخته می‌شود که از بقیه کف چکمه قابل تشخیص باشد. چکمه‌ها در آغاز برای کارگران درست شده بود ولی امروزه چکمه‌های زیادی نیز برای زیبایی و مد بویژه برای بانوان ساخته می‌شود.

 

در واقع نوع پوشش زنانه و در حوزه بررسی پوشش چکمه‌های زمستانه (بوت) نوعی جذابیت خاص در ترکیب بدنی زنانه ایجاد می‌کند که کشش نگاه مردانه را جذب خواهد کرد.

وقتی در اواخر دهه ۱۹۷۰مد «پانک» ایجاد شد، زنان جوان با استفاده از اکسسوری‌های  مربوط به این نوع از مد خود نمادی از این نوع پوشش شدند. در واقع ایشان با انتخاب و ترکیب خاصی از پوشش تصویری نامطلوب را در حضور اجتماعی خود ایجاد می‌کردند، کاربرد یراق‌های چرمی، پاشنه‌های استیل مخمل‌نما در کف کفش‌ها، و زنجیرهای مخصوص در مچ پا، نتیجه این نوع از پوشش بزرگ‌نمایی در رویکرد تجاوز جنسی شد که با عمل جنسی نیز ترکیب شد. این نوع از پوشش که متأثر از پانک در قالب ضدفرهنگ جوانان در کشورهای مختلفی پروسه‌هایی را طی کرد، بخشی از فرهنگ گسترده پوشش فتیشیسم است.

هرچند که فمینست‌ها معتقدند انگ بیش‌فعالی جنسی در زنانی که از بوت‌ها یا کفش‌های پاشنه‌بلند استفاده می‌کنند نوعی ضدتوانمندسازی برای زنان جوان محسوب می‌شود، به خصوص در رابطه با زنانی که سعی می‌کنند در حضور اجتماعی خود به نوعی همنوایی با مردان به کسب محبوبیت  با حفظ نقش منفعل غیرعملی در قالب زنانگی خویش نایل آیند. حول محور جلب توجه مردان به این نوع از پوشش، برای اولین بار ژاک لاکان روانکاو فرانسوی به واکاوی «خیره شدگی» چشم توسط دیگران به روش «ابژه» محور پرداخت. سپس فمینیست‌ها نیز معنای پوشش و اکسوارهای زنان و پیامدهای پذیرش اجتماعی آن را واکاوی کرده‌اند (Edwards, 2009).

 

بعد از جنگ جهانی دوم کفش‌های پاشنه‌بلند از دور خارج شد و در اواخر دهه ۱۹۹۰ در اوج بورس خود بود. در دهه ۱۹۶۰ و اوایل ۱۹۷۰ کفش‌های اسپرت‌تر طرفداران بیشتری داشت اما کفش‌های پاشنه بلند در اواخر ۱۹۸۰ و اوایل ۱۹۹۰ روی بورس قرار گرفت. شکل کفش‌های پاشنه‌بلند در قالب مد آن، از بلوکی به مخروطی و از آن به دشنه‌ای تغییر شکل داد. امروز نیز کفش‌های پاشنه‌بلند از ۳٫۸ سانت تا ۱۰ سانت مورد استفاده زنان قرار می‌گیرد. اما نهایت پاشنه‌ای که امروزه زنان در کفش‌های خود صرفاً به دلیل زیبایی و (بلندقدی) استفاده می‌کنند، ۱۳ سانت است. کفش‌های اسپرت که اغلب به مثابه  سبک محافظه‌کارانه کاربرد دارد، بیشتر مصارف اداری و رسمی دارد در حالی که کفش‌های پاشنه‌بلندتر که به مثابه سبک ماجراجویانه از آن یاد می‌شود، در رقص‌ها و جشن‌ها کاربرد دارد. اخیراً نیز مشکلات ایجاد شده در پاها به خاطر کفش‌های پاشنه‌بلند مورد توجه خاص قرار گرفته است. به دلیل همین مشکلات اخیراً کفش‌های گوه‌ای یا لژدار مورد توجه تولیدکنندگان کفش قرار گرفت (Danesi, 1999).

طی قرن شانزدهم خانواده سلطنتی اروپا همچون کاترین دِمِدیسی یا ماری اول انگلستان برای بلندتر شدن قد خودشان شروع به پوشیدن کفش‌های پاشنه ‌بلند کردند. تا ۱۵۸۰ همچنین مردان چنین کفش‌هایی می‌پوشیدند و این کفش‌ها خود نشانه‌ای از ثروت و شأن اجتماعی بالا محسوب می‌شد(Pederson, 2005). «بوچز کلت» ژورنالیست حوزه پزشکی مقیم نیویورک در سایت (WD) (سلامت زنان) این‌گونه می‌گوید:

(در جامعه مدرن امروزی کفش‌های پاشنه‌بلند بخشی از صنعت مد زنان و در بعضی موارد یک کالای جنسی محسوب می‌شود. کفش‌های پاشنه‌بلند در واقع، به لحاظ شیبی که در بدن ایجاد می‌کند برجسته کردن باسن و سینه‌ها، زنانگی جنسی را به نوعی برجسته می‌کند. همین‌طور بزرگ‌نمایی در پاها، به نوعی بخش جذابیت جنسی را برجسته می‌نماید. چنین ویژگی‌هایی سبب می‌شود تا زنان از پوشیدن این کفش‌ها استقبال کنند، حتی با دردی که در پاشنه پا یا جمع‌شدگی انگشتان پا ایجاد می‌کند). «پیمایشی که توسط انجمن پزشکی «پا» در آمریکا انجام شد، نشان می‌دهد که حدود ۴۲ درصد از زنان حتی در صورت ایجاد درد در پاها باز هم تمایل به پوشیدن کفش‌های پاشنه‌بلند دارند» (Narici, 2010).

بوت‌های چرم در عصر ویکتوریا نیز در قالب صنعت مد جای گرفتند. اما در اواخر قرن ۱۹ فاحشه‌های   لندن برای نشان دادن فتیشیسم‌گرایی خود و یا برای صید یک معشوقه و جلب توجه مردان از این بوت‌ها استفاده می‌کردند (Calccut, 2009). 

فتیشیسم یا شیء‌پرستی و شی‌ء‌باوری خود به معنای پرستش یا وابستگی شدید به یک جسم است. این جسم می‌تواند نمادی برای نیروهای فراطبیعی به‌شمار بیاید. در مردم‌شناسی شیء‌پرستی بیشتر مربوط به بت‌ها و توتم‌ها و کتاب‌های مقدس می‌شود (new mexico Mag. 2008).

آنچه بوت های چرم بلند را به فتیشیم مرتبط می کند نقشی است که در قالب جریان فتیشیسم جنسی دارد. فتیشیسم جنسی (Sexual fetishism) یا یادگارپرستی وضعیتی روان‌شناختی است که در آن یک شیء (fetish) سبب برانگیختگی و ارضای جنسی می‌شود. این حالت به صورت ابراز تمایل و جاذبه جنسی نسبت به اشیای مادی (همچون لاستیک، چرم، پارچه و..) یا موارد دیگر (همچون اندامی از بدن) بروز می‌کند. این حالت در بسیاری از افراد دیده می‌شود و در بیشتر موارد، طبیعی‌ست و با واکنش‌های مناسب، می‌تواند باعث قوی‌تر شدن رابطه عاطفی شود. فتیشیسم جنسی در موارد نادر، در صورتی که باعث تنش روانی یا آسیب رسیدن به بدن شود، ممکن است یک اختلال روانی محسوب گردد (Edwards, 2009).

بیشتر افرادی که تمایل به فتیشیسم دارند، فعالیت‌های مربوطه را در تنهایی انجام می‌دهند. هر چند در بعضی موارد برای بدست آوردن اشیای مورد نظر خود (غالبا لباس‌های زیر،چکمه،یا کفش) مرتکب جرم هم می‌شوند. اکثر قریب به اتفاق این افراد مرد هستند و اشیایی که انتخاب می‌کنند بسیار متفاوتند،از اشیاء شهوت انگیز (مثل لباس‌های زیر زنانه خصوصا آنها که پوشیده و کثیف شده و هنوز شسته نشده) گرفته تا اشیایی که ظاهرا کمتر رنگ و بوی جنسی دارند. فتیشیسم اغلب در نوجوانی آغاز می‌شود. این افراد به اشیای پلاستیکی تمایل زیادی دارند. برخی از این یادگارپرستان تنها پس از پوشیدن لباس‌های پلاستیکی به تحریک جنسی می‌رسند. برخی دیگر به هنگام برقراری رابطه جنسی لباس‌های پلاستیکی می‌پوشند (یا شریک جنسی خود را وادار به پوشیدن آنها می‌کنند) زیرا تنها از این طریق است که می‌توانند به برانگیختگی جنسی برسند(ساراسون، ۱۳۹۰). 

 

بوت‌های بلند چرم از سال ۱۹۹۰ با به تصویر کشیده شدن در فیلم «زنِ زیبا» با بازی (جولیا رابرتز) در نقش (یک زن فاحشه) از حالت کالایی پوششی به بورس کالاهای فانتزی وارد شد. بر این اساس هر سال در نمایش طراحی‌های لباس‌های پاییزه و زمستانه در آمریکا و اروپا طراحان  تغییرات سلیقه ای در مدل این بوت ها اعمال می‌کنند (Thorne, 2009).

در ایران چکمه در زمستان سال ۱۳۸۶ برای زنان روی شلوار ممنوع شد. هر چند در رسانه‌ها چکمه نمادی از تبرج است، اما آنچه چنین معنایی را از پوشیدن بوت‌های زمستانه به ذهن متبادر می‌کند بدپوشی است. شاید بتوان گفت واضح ترین انتقاد های موجود که بر جایگاه پوشش چکمه برای بانوان می نشیند، پاپرستی یا فِتیشیسم پا (Foot fetishism) یا پودوفیلیا (Podophilia) باشد که به هر گونه اظهار تمایل جنسی نسبت به پا گفته می‌شود. پاپرستی شایع‌ترین نوع میل جنسی‌ای است که ارتباطی با اعضای جنسی بدن ندارد. در این جریان که در رسانه های پورنوگرافیک به اشاعه آن می پردازند، زنان مبلّغ آن جلوه های ناخوشایندی را از خود به منصه می گذارند که چنین کاربرد های بی تاثیر بر واکنش بر پوشش چکمه در ایران نیست (Gaby, 2011).

مثلاً اگر در ذهن خانمی فرض شود که مانتویی کوتاه به همراه چکمه پوشیده است، به خصوص چکمه‌های بالای زانو این در قالب جنسی محتملًا نگاهی را متوجه خود می‌کند اما در نوع خود چنین پوششی که در ترکیب با دیگر پوشش‌های بد (مانتو، روسری، شال، یا آرایشی که توجه‌ برانگیز نباشد و مناسب فضای عمومی ) نباشد، قبیح نیست. کلیت کاربرد چکمه در زمستان هم در قالب زیبایی، هم ایجاد گرمای بدنی خاص برای پاها می‌تواند در کنار هم جمع شود. اخیرا، پایگاه خبری تحلیل قدس آنلاین، در خبری که از یکی از نمایندگان مجلس زده است که چکمه های زنان را در کنار آبسرد کن از وسایل غیرضروری برای واردات اعلام کرده است.

در عین حال از رویکرد دینی بصریت مردانه، که به مراقبت فراخوانده شده را می‌توان در تحلیلی که لورا مالوی از لذت بصری مردانه در سینما ارائه می‌کند، به تایید نشست؛ وی اینگونه به مسئله می‌پردازد (stem & miller, 2000): «در جهانی که با عدم تعادل جنسی نظم یافته است، لذت مستتر در نگاه کردن، بین فعال/مردانه و منفعل/زنانه شقه شده است. نگاه (gaze) مردانه تعیین کننده خیالات یا فانتزی، خود را روی پیکر زنانه که در انطباق با همین طراحی شده فرا می‌افکند. زنان در نقش جلوه فروشانه سنتی شان همزمان هم دیده می‌شوند هم (برای دیده شدن) به نمایش درمی‌آیند، و ظاهرشان برای قویترین تأثیر بصری و اروتیک رمزگذاری شده، به گونه‌ای که می‌توان گفت به طور ضمنی دلالت بر قابل نگاه بود (to – be – looked – at – ness) دارند.» «زنانی که به عنوان ابژه جنسی به نمایش درمی‌آیند ترجیع بند منظره اروتیک هستند: از پوسترهای دیواری تا نمایش برهنگی [ استریپ تیز] ، از زیگفلد تا بازبی برکلی، زن نگاه را دریافت می‌کند، مطابق میل مردانه در می‌آید و بر آن دلالت می‌کند. حضور زن یکی از عناصر ضروری منظره در فیلم رواییِ متعارف است، با این حال حضور بصری او معمولاً علیه گسترش یک خط داستانی، و برای منجمدکردن ضربان کنش در لحظات دلمشغولی‌های اروتیک به کار می‌رود.» (mulvey, 1989). این حضور بیگانه بعداً باید در روایت ادغام و جزئی از آن شود، چنان که باد پاتیکر فیلمساز پُرطرفدار وسترن‌های درجه ۲ می‌گوید:

آنچه مهم است آن چیزی است که قهرمان زن تداعی می‌کند، یا بهتر است بگوییم آن چیزی است که او مظهرش است. او همان است، یا بهتر است بگوییم همان عشق یا ترسی است که او در قهرمان ایجاد می کند، یا نه، دل‌مشغولی‌ای است که قهرمان مرد نسبت به او احساس می‌کند، زنی که قهرمان مرد را وا می دارد به گونه ای عمل کند که باید. زن به خودی خود کوچکترین اهمیتی ندارد.

با تحلیلی که مالوی نیز از نگاه مردانه بر صحنه‌های فیلم‌های هالیوودی ارائه می‌کند می‌توان نگاه مردانه را در جامعه کدگذاری کرد، بدین ترتیب فعالیت نگاه مردانه در جامعه بیش از بصریت زنانه نه تنها به لحاظ بیولوژیکی بلکه به لحاظ روانشناختی تایید شده است. در واقع نوع پوشش زنانه و در حوزه بررسی پوشش چکمه‌های زمستانه (بوت) نوعی جذابیت خاص در ترکیب بدنی زنانه ایجاد می‌کند که کشش نگاه مردانه را جذب خواهد کرد، اینگونه به نظر می‌رسد از آنجا که هر کدام از اقلام پوشش زنانه قابلیت هم‌پوشانی یکدیگر را دارد، زنان جامعه دینی ـ ایرانی می‌توانند با نحوه انتخاب پوشش بوت یا چکمه‌های زمستانی به همراه پوشش‌های مناسب دیگر چون مانتو یا پوشش سر که کشش بصری مردانه را برنینگیزاند از پوشیدن چکمه هم به لحاظ زیبایی و هم به لحاظ گرمای ایجاد کننده در پاهایشان، لذت ببرند.      

 

منابع:

- اروین جی. ساراسون؛باربارا آر. ساراسون(۲۰۰۵). روان شناسی مرضی. ترجمه بهمن نجاریان و همکاران(۱۳۹۰)، انتشارات رشد، تهران، صفحات ۳۷۱-۳۷۲

- Animals: fact and folklore,” New Mexico Magazine, August 2008, pp. 56-63, see New Mexico magazine website.

- Pederson, Stephanie (2005). Shoes: What Every Woman Should Know. David + Charles. p. 12.

- Thackray, Rachelle (21 february 1999). “Germaine Greer smacks her sisters”. The Independent. Retrieved June 1, 2012. 

- Caudwell, Jayne (2006). Sport, Sexualities And Queer/theory. Taylor & Francis. pp. 146.

 - Benstock, Sheri and Suzanne Ferriss (2001). Footnotes: On Shoes. Rutgers University Press. pp. 101. 

- Calcutt, Andrew (2001). Brit Cult: an a to z of British pop culture. Contemporary Books. pp. 223. 

- Edwards, Tim (2009). Fashion in Focus: Concepts, Practices and Politics. Taylor & Francis. pp. 82. 

- Wood, Gaby (January 29, 2011). “Hay Festival Cartagena: passionate Germaine Greer’s still a class act”. The Telegraph (UK). Retrieved June 1, 2012. 

- Thorne, Tony (2009). Dictionary of Contemporary Slang. A&C Black. pp. N.p.. ISBN 9781408102206. Sheidlower, Jesse (2009). The – F-Word. Oxford University Press. pp. 2000. ISBN 9780195393118.

- Research by Marco Narici et.al. (Journal of Experimental Biology) determined that persistent usage of high-heeled shoes causes the calf muscle to shorten – an average of 13% in their study – while the Achilles tendon becomes significantly thicker and stiffer. See The Economist, 17 July 2010, p. 84 for discussion

- Danesi, Marcel (1999). Of cigarettes, high heels, and other interesting things: an introduction to semiotics. Palgrave Macmillan. pp. 13.

- Film and Theory; Edited by Robert Stam & Tobby Miller; Blackwell, 2000.

Laura Mulvey (1989). Visual and Other Pleasures. Bloomington: Indiana University Press

 

  • حرف تو 0 0 پاسخ

    سلام
    تشکر از ارسال مطلبتان به سایت "حرف تو"
    لطفاً مطلب را بازخوانی و ویرایش نمایید. به نظر می‌رسد نابسامانی در جملات و پاراگراف‌ها ایجاد شده است که خواننده را سردرگم می‌کند.
    چشم انتظار مطالب تولیدی و خوب شما هستیم.

ارسال نظرات

آخرین اخبار